NHẬN DIỆN PHƯƠNG THỨC, THỦ ĐOẠN LÔI KÉO THANH, THIẾU NIÊN THAM GIA HOẠT ĐỘNG PHẠM TỘI VÀ TỆ NẠN XÃ HỘI

Trong thời đại công nghệ số phát triển mạnh mẽ, bên cạnh những lợi ích mà internet và mạng xã hội mang lại thì các loại tội phạm cũng không ngừng thay đổi phương thức, thủ đoạn hoạt động. Đáng lo ngại, thanh, thiếu niên đang trở thành nhóm đối tượng mà các đối tượng xấu thường xuyên nhắm đến để lôi kéo, dụ dỗ tham gia các hoạt động phạm tội và tệ nạn xã hội như ma túy, cờ bạc, mại dâm, tín dụng đen, gây rối trật tự công cộng... Việc nhận diện sớm các thủ đoạn này là giải pháp quan trọng giúp mỗi gia đình và các em chủ động phòng tránh.

Một trong những phương thức phổ biến hiện nay là lợi dụng mạng xã hội để tiếp cận thanh, thiếu niên. Các đối tượng thường tạo tài khoản ảo trên Facebook, Zalo, TikTok, Instagram hoặc tham gia các hội, nhóm trực tuyến để kết bạn, làm quen, tạo dựng lòng tin. Sau một thời gian trò chuyện, chúng từng bước rủ rê tham gia các cuộc gặp gỡ, tụ tập hoặc thực hiện những hành vi trái pháp luật. Không ít vụ việc đánh nhau, gây rối trật tự công cộng bắt nguồn từ những lời kích động, thách thức hoặc mâu thuẫn trên mạng xã hội.

Các đối tượng xấu cũng thường đánh vào tâm lý hiếu thắng, thích thể hiện bản thân của một bộ phận thanh, thiếu niên. Chúng kích động bằng những lời lẽ như "không dám thì là hèn", "đi giải quyết mâu thuẫn cho bạn", "đi cho vui", "chỉ đứng xem thôi"... Từ những lời rủ rê tưởng chừng vô hại, nhiều em đã tham gia các vụ đánh nhau, mang theo hung khí hoặc tụ tập gây mất an ninh, trật tự. Khi sự việc xảy ra, dù không trực tiếp gây thương tích nhưng việc tham gia hoặc tiếp tay cũng có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật.

Một thủ đoạn khác là  dụ dỗ sử dụng ma túy dưới nhiều hình thức tinh vi. Ban đầu, các đối tượng thường giới thiệu đây chỉ là "thuốc giúp tỉnh táo", "kẹo vui", "nước uống tạo cảm giác hưng phấn" hoặc "chỉ thử một lần sẽ không sao". Sau khi người sử dụng lệ thuộc vào chất gây nghiện, các đối tượng tiếp tục lôi kéo tham gia mua bán, vận chuyển hoặc tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy để có tiền phục vụ nhu cầu cá nhân. Đây là con đường rất ngắn dẫn đến vi phạm pháp luật và hủy hoại tương lai của nhiều người trẻ.

Cùng với đó, cờ bạc và cá cược trực tuyến cũng là cạm bẫy mà nhiều thanh, thiếu niên dễ mắc phải. Thông qua các trang web, ứng dụng hoặc đường link trên mạng xã hội, các đối tượng quảng cáo "kiếm tiền nhanh", "đầu tư ít, lợi nhuận cao", "chơi thử miễn phí"... để dụ dỗ người tham gia. Khi đã sa vào cờ bạc, nhiều người vay mượn tiền, cầm cố tài sản, thậm chí thực hiện hành vi trộm cắp, lừa đảo hoặc cướp giật để có tiền trả nợ.

Đối với tệ nạn mại dâm, các đối tượng thường lợi dụng nhu cầu tìm việc làm thêm, mong muốn có thu nhập cao của một số thanh, thiếu niên để đưa ra những lời mời gọi hấp dẫn như "việc nhẹ, lương cao", "không cần bằng cấp", "chỉ tiếp khách, phục vụ quán karaoke, quán bar"... Thực tế, nhiều trường hợp sau khi nhận lời đã bị ép buộc hoặc lôi kéo vào các hoạt động vi phạm pháp luật, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự, sức khỏe và tương lai.

Ngoài ra, các đối tượng còn lợi dụng sự thiếu hiểu biết của thanh, thiếu niên để thuê mở tài khoản ngân hàng, cho mượn căn cước công dân, nhận hoặc chuyển tiền, giao nhận hàng hóa với mức thù lao hấp dẫn. Nhiều em không biết rằng mình đang tiếp tay cho các hành vi lừa đảo, rửa tiền hoặc các loại tội phạm công nghệ cao. Khi cơ quan chức năng điều tra, người đứng tên tài khoản hoặc trực tiếp tham gia giao dịch vẫn phải chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật.

Để phòng tránh các thủ đoạn trên, mỗi thanh, thiếu niên cần nâng cao ý thức cảnh giác, tuyệt đối không kết giao với các đối tượng có biểu hiện xấu; không tham gia các hội, nhóm kích động bạo lực, không thử sử dụng các chất lạ, không tham gia cờ bạc dưới mọi hình thức và không vì lợi ích trước mắt mà thực hiện những việc làm trái pháp luật. Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn hoặc bị lôi kéo, cần chủ động thông báo cho gia đình, nhà trường hoặc cơ quan Công an để được hỗ trợ kịp thời.

Gia đình giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc bảo vệ con em trước những cạm bẫy của tội phạm. Cha mẹ cần thường xuyên quan tâm, trò chuyện, định hướng lối sống, quản lý việc sử dụng internet và các mối quan hệ của con em; kịp thời phát hiện những biểu hiện bất thường để có biện pháp giáo dục, ngăn chặn từ sớm. Nhà trường và các tổ chức đoàn thể cần tăng cường tuyên truyền, trang bị kỹ năng sống, kỹ năng nhận diện các thủ đoạn lừa đảo và lôi kéo phạm tội thông qua các buổi ngoại khóa, diễn đàn và sinh hoạt chuyên đề.

Phòng ngừa tội phạm và tệ nạn xã hội trong thanh, thiếu niên là trách nhiệm của cả gia đình, nhà trường và toàn xã hội. Mỗi người dân hãy nêu cao tinh thần cảnh giác, tích cực tuyên truyền, giáo dục và phối hợp với lực lượng chức năng trong phát hiện, tố giác tội phạm. Mỗi thanh, thiếu niên hãy xây dựng lối sống lành mạnh, nói không với ma túy, cờ bạc, mại dâm và các hành vi vi phạm pháp luật, góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, văn minh và phát triển bền vững.

Lệ Hải tổng hợp